یکی از اصول دینی اسلام، اصل معاد می باشد که هم در آیات قرآن کریم و هم در روایات معصومین سلام الله علیهم در این باره سخنان فراوانی به میان آمده است. از همین روی از گذشنه تا به امروز این اصل دینی همواره مورد انکار مشرکین و کفار قرار می گرفت و چون معاد برای آنان ملموس نبود، آن را قبول نمی کردند و به مقابله با آن می پرداختند. امّا درباره ی اثبات معاد علاوه بر آیات و روایات فراوانی که در این زمینه وارد شده است، عقل نیز به خوبی لزوم وجود این اصل را می فهمد و به آن اقرار می کند. به همین خاطر در این نوشته به دنبال این هستیم که از راه عقل و برهان این اصل مهم و انسان ساز را ثابت کنیم تا بهتر با این حقیقت آشنا شویم.

1). برهان هدف: از جمله براهین اثبات معاد، برهان هدف می باشد. کلام این برهان این است که خلقت این جهان و موجودات در آن بی هدف نبوده و به خاطر هدف و دلیلی این خلقت صورت گرفته است. در تعابیر دینی هدف از خلقت انسان و سایر موجودات تقرّب و عبادت خداوند می باشد. در قرآن کریم می خوانیم: من جنّ و انس را نيافريدم جز براي اينكه عبادتم كنند وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ(1)

بنابراین حتّی اگر بخواهیم از ادلّه ی دینی چشم پوشی کنیم، باید دلیل و هدف قاطعی در پی پرده ی خلقت این جهان باشد و با به عبارت دیگر باید جهانی پس از این جهان باشد تا محصول این دنیا و نتیجه ی آن معلوم گردد و هر کسی نتیجه ی عمل خویش را بچشد.  خلاصه سخن اين كه رسیده به هدف خلقت جهان بدون پذيرش معاد امکان ندارد، و اگر ارتباط اين زندگي را از جهان پس از مرگ قطع كنيم همه چيز شكل معما به خود مي گيرد و پاسخ براي چراها نخواهيم داشت

. ذاريات : 56.

ادامه دارد..............